Terug: Stralingeen alledaagse zaak
Vorige pagina: Stralingeen alledaagse zaak
Volgende pagina: Angst voor straling

Natuurlijk en kunstmatig straling

Straling is overal. In het binnenste van de aarde, in de aardkorst, in de atmosfeer waarin we leven, en overal elders in het heelal. Deze natuurlijke straling hoort bij het leven. Pas sinds kort maakt de mens er zelf straling bij, in de eerste plaats voor medische doeleinden, maar ook door de produktie van elektriciteit met kernenergie en door vele andere toepassingen die ons leven moeten veraangenamen. Weliswaar is die extra straling in totaal gezien volstrekt verwaarloosbaar ten opzichte van de natuurlijke, maar onder bepaalde omstandigheden, als we niet goed omgaan met die kunstmatig opgewekte straling, kan zij toch gevaarlijk zijn. Deze straling is vrij plotseling tot het gewone leven gaan behoren, en daarom is straling ook vrij plotseling actueel geworden.

De natuurlijke achtergrondstraling verschilt van plaats tot plaats. In de figuur is een overzicht gegeven van de gemiddelde dosis in een aantal Westeuropese landen. De verschillen zijn toe te schrijven aan de verschillen in voorkomen van natuurlijke radioactieve stoffen in de bodem. Het vrijkomen van radon speelt hierbij de belangrijkste rol. Radon is een radioactief gas dat overal uit de grond en dus ook uit de meeste bouwmaterialen komt. Binnenshuis is de concentratie het grootst, omdat het radon daar niet kan wegwaaien. In de noordelijke landen, waar men meer binnenshuis leeft en de huizen beter isoleert, is de radondosis het hoogst. Maar ook is de samenstelling van de bodem van belang. Vulkanisch gesteente bijvoorbeeld 'ademt' meer radon uit dan klei, en klei meer dan zand.

Er zijn gebieden op de wereld waar de natuurlijke achtergrondstraling vele malen groter is dan in Europa. Om twee befaamde plaatsen te noemen: het zuidoosten van India (Kerala) en de westkust van Brazilië (Guarapari). De dosis bedraagt daar tientallen millisievert per jaar, waarden dus die niet in deze figuur ingetekend kunnen worden. Deze hoge doses worden veroorzaakt, niet door extreem veel vrijkomend radon maar door extra veel thorium. Die laatste stof komt in hoge concentraties voor in zogeheten monaziet-zand.

NRG, P.O. Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, phone +31-224564080, fax +31-224563912 Informatie: info@nrg.eu Uitgave: april 1993