Decommissioning / Ontmanteling
- Decommissioning is het geheel van administratieve en technische handelingen die plaats moeten vinden bij de ontmanteling van een nucleaire installatie.
- Er zijn diverse scenario's mogelijk bij decommissioning; de keuze voor één van de mogelijkheden is altijd afhankelijk van lokale omstandigheden waarbij aspecten zoals milieu en economie een rol spelen.
- In Nederland is ervaring met de decommissioning van onderzoeksreactoren en delen van commerciële kerncentrales, terwijl de kerncentrale te Dodewaard het eerste grote object van decommissioning is. Nederlandse bedrijven zijn verder betrokken bij de decommissioning van buitenlandse kerncentrales.
Principe decommissioning
Iedere constructie, zoals een gebouw of installatie heeft een eindige levensduur. Die levensduur kan verlengd worden door goed onderhoud en/of tussentijdse modernisering. In principe kan de levensduur door technische ingrepen oneindig opgerekt worden. Meestal bepalen economische factoren het tijdstip waarop iets definitief uit gebruik moet worden genomen. De kosten van verdere modernisering kunnen bijvoorbeeld niet meer opwegen tegen de te verwachten baten.
Als besloten is tot beëindiging van de bedrijfsvoering, moeten de installatie en de gebouwen worden gesloopt. Bij installaties waarin met chemicaliën en/of radioactieve stoffen is gewerkt, moeten extra voorzorgen worden genomen t.a.v. milieu en veiligheid. Het volledige proces van ontmanteling inclusief alle technische en administratieve zaken wordt met een Engelse term "decommissioning" genoemd.
Onderzoek en advies in Nederland en elders
Aan een ontmanteling begint men niet zomaar. Eerst moet vastgesteld worden langs welke weg deze uitgevoerd moet worden, met andere woorden: welk scenario moet worden gekozen. Een decommissioning vereist een milieu- en economische analyse van de mogelijke scenario's. Bij dit soort afwegingen wordt vaak een beroep gedaan op onderzoekers in binnen- en buitenland. Ook ons bedrijf NRG geeft advies in binnen- en buitenland op dit gebied.
In sommige gevallen zal gekozen worden voor een snelle ontmanteling waarbij de decommissioning inclusief planning binnen 10 jaar is voltooid. In andere gevallen kiest men ervoor om de werkzaamheden over langere perioden te spreiden. Hierbij kan dan geprofiteerd worden van het in de tijd vervallen (=minder radioactief worden) van sommige radioactieve stoffen (milieu-aspect) en de groei van vermogen in de tijd (economisch aspect).
Een concreet voorbeeld in Nederland
De KernCentrale Dodewaard (KCD), eigendom van GKN, Gemeenschappelijke Kerncentrale Nederland is momenteel in wat heet 'Veilige Insluiting'. Dit houdt in dat de ontmanteling binnen 40 jaren zal worden afgerond, en dat delen van de centrale dus wachten op definitieve verwijdering.
Alle splijstof (de brandstof) van de kerncentrale is afgevoerd. Al het hoog radioactieve materiaal is hiermee afgevoerd. De transporten van de gebruikte splijtstof zijn goed volgens schema uitgevoerd.
Daarna zijn volgens eerst de niet essentiële bijgebouwen afgebroken. Hier en daar zijn bepaalde onderdelen afgevoerd, wat reinigingswerkzaamheden uitgevoerd, de ventilatiesystemen aangepast aan de nieuwe situatie evenals de veiligheidssystemen; er was immers geen splijtstof meer aanwezig.
Na dit voorbereidende werk werd de centrale zoveel mogelijk afgesloten ('dichtgemetseld'), en eigenlijk is nu alleen bewaking nodig. Volgens de planning is een periode van enkele decennia aangebroken, waarin in feite niets gebeurt. Gedurende die periode kunnen de financiële fondsen die tijdens de bedrijfsvoering van de centrale zijn opgebouwd, verder groeien. Bovendien vervalt in die periode een groot deel van de radioactiviteit.
Aan het einde van de wachtperiode is het vermogen flink gegroeid en is er meer geld om de centrale geheel af te breken, dan er zou zijn geweest als de centrale meteen na de sluiting zou zijn afgebroken.
Interessante links
- De kerncentrale te Dodewaard heeft een website op www.kcd.nl waar informatie over decommissioning wordt gegeven.
- NRG doet werk m.b.t. decommissioning in binnen- en buitenland.